In een of ander hiernamaals vindt een bijzondere ontmoeting plaats tussen wat wij beschouwen als twee grootheden, het zijn S. en JC. Laten we even veronderstellen dat ze elkaar niet kennen. Enfin de ene grootheid ziet dat de andere kleine subtiele tikjes geeft aan een rond voorwerp. Het voorwerp rolt langzaam naar S., de filosoof, toe. Hij tilt zijn rechtervoet een stukje op en stopt de rollende beweging. JC, de voetballer, kijkt S. vragend aan. Er ontspint zich de volgende dialoog*:

S:            Wat denken wij dat wij aan het doen zijn? En wat ligt hier aan mijn voeten?

JC:          (verbaasd over zoveel domheid) Dat daar is een voetbal. Daar kun je dus mee voetballen.

S:            Dat lijkt me iets voor kleine kinderen om mee te spelen. Toch niet iets voor grote mensen.

JC:          Nou, het is niet bepaald een kinderspel. Miljarden mensen beleven er veel plezier aan. Dat begrijp je toch wel.

S:            (heft wanhopig zijn handen) Nee, daar begrijp ik niets van. Dat zoveel mensen geboeid zijn door zo’n klein object.

JC:          Object? Ben je soms wetenschapper?

S:            Wetenschappers pretenderen iets te weten. Ik ben filosoof. Ik weet niets. Dat weet ik.

JC:          Ik ben voetballer en filosoof. Niet alleen waren mijn bewegingen onnavolgbaar, ook mijn woorden hebben grote indruk gemaakt.

S:            Ik word nieuwsgierig vriend, welke woorden zoal?

JC:          Bijvoorbeeld dat de bal rond is. Dat betekent dat die alle kanten op kan rollen. Dat is logisch. Dat begrijp je toch wel hoop ik.

S:            (rol t de bal) Ik zie het ja. Maar is dat nu zo’n bijzondere uitspraak? Want als iets anders rond is, dan kan het dus ook rollen. Bijvoorbeeld een rotsblok.

JC:          Dat klopt ja. Maar de bal is ontworpen om makkelijk te kunnen rollen. Kijk maar (en hij schopt tegen de bal), daar is niet veel kracht voor nodig.

S:            Dus daarom heet het ook voetbal. Noem nog eens iets.

JC:          Als je meer scoort dan je tegenstander win je.

S:            (wroet wat door zijn baard) Scoren?? Wat is dat?

JC:          Jij weet echt niets, he. Scoren is het doel van het voetballen. Een team van elf probeert de bal in het doel van het andere team te krijgen. Als dat lukt hebt je een doelpunt gescoord.

En wie de meeste doelpunten scoort in een wedstrijd wint. Dat is logisch.

S:            Dat logisch is wel een stopwoordje van je, hè. Ik ‘’weet’’ nu wat een voetbal is en wat je ermee kunt doen. Maar als ik het over een doel van iets heb, dan wil het waarom weten. Dus waarom voetbal je? Toch niet voor het geld hoop ik.

JC:          Ik voetbal af vanaf mijn jeugd. Ik was heel handig met de bal. Wat je leuk vindt en goed kan, moet je ook doen. Dus ben ik gaan voetballen. Andere mensen vinden het leuk om naar voetbal te kijken. En die willen er graag voor betalen. Zo zijn er voetbalclubs ontstaan en competities waarin clubs tegen elkaar spelen. Dat is log…

S:            (raakt een beetje geïrriteerd) Logisch ja, dat weet ik nu wel. Voetbal is dus puur vermaak. Zoals theater in mijn tijd. Wij vertelden verhalen en voerden toneelstukken op. Dat was ons vermaak. Tegelijkertijd was het leerzaam. Is voetbal eigenlijk leerzaam en nuttig?

JC:          Voetbal is ook lichaamsbeweging. In die zin is het nuttig. Voetbal is ook een sport, net zoals hockey, atletiek en zwemmen.

S:            Atletiek dat ken ik wel. Maar voetbal, daar heb ik de ballen verstand van. Kun je het mij leren?

JC:          Natuurlijk vriend. Voetballen is heel simpel, maar het moeilijkste wat er is, is simpel voetballen.

S:            Jij bent echt onnavolgbaar. Hoe kan iets wat simpel is nou moeilijk worden?

JC:          Dat leg ik je morgen nog wel eens uit. Als ik zou willen dat je het begreep, had ik het wel beter uitgelegd.

S:            (schudt zijn wijze hoofd en lacht) Tot morgen!**

*vooronderstelling 1: in het een of ander hiernamaals spreken we dezelfde taal

**vooronderstelling 2: er is een morgen in het hiernamaals

Ongetwijfeld barst deze dialoog nog van de vooronderstellingen. Ontdekking daarvan is aan de lezer. De dialoog is een eerbetoon aan Johan Cruyff en Socrates, de filosoof wel te verstaan. Misschien heb ik jullie op het verkeerde been gezet met de foto van de braziliaanse voetballer Socrates. Die was trouwens ook filosoof volgens dit artikel: http://www.elfvoetbal.nl/nieuws/402635_superheld-socrates-verslaafde-voetbalfilosoof.

De betekenis van betekenis

De taal heeft mij bij mijn strot gegrepen.

Zij benauwt mij niet, ik heb haar lief.

Zij is als een boom vol rijpe vruchten.

Haar wortels liggen diep verborgen,

in eeuwigheid de kracht verhuld.

Zij verhaalt haar geschiedenis

Van worden wie je bent.

Zij is

Geweest

wie wij waren.

Zij is

D N A.

Een atoom in zijn Element

Ontleed uiteen tot op het bot

Maar toch nog altijd niet bekend

Is de maker wel blijvend God?

We kijken ver in ons Heelal

Zo ontzagwekkend immens groot

En ook is hier dan het geval

Geeft nooit niet zijn geheimen bloot

Slurpend wacht daar het Zwarte Gat

Onverzadigd het verlangen

Al het blind vertrouwen misvat

Resteert de Hoop uit te bangen

Als laatste gaat dan ook het Licht

De eigen vluchtsnelheid ten spijt

Uit in het donkerste gewicht

Het einde van de Aardse tijd?

Heeft iemand zich ooit afgevraagd?

Het hoofd gebroken hoe en wat

Wetenschappelijk uitgedaagd

Quo vadis toch het Zwarte Gat

Indien Licht niet kan ontsnappen

Aan ziedende destructie Kracht

Zin des Levens nog behappen?

Naar ondergang aan zucht naar Macht

Wat zich in het Gat samen hoopt

Terug tot in essentie Niets

Wordt opnieuw met het Vuur gedoopt

Uitgezonden weerom als Iets

Voorbij het Zwarte Gat daar schijnt

Voor altijd dan het Eeuwig Licht

Waar al ellende ook verdwijnt

Is wijd en zijd een blij gezicht

Het lijkt een eeuwigheid geleden
De Posthuisstraat-kroegentocht
De kasteleins weer zeer tevreden
Drank en gezelligheid verkocht.

Voltooid verleden tijd geweest
Want Europa dat ging door

Nergens jubel,  nergens feest
Het klein café kreeg geen gehoor.

Rookvrij werd de nieuwe kroeg
Duurder nog het pilsje daar.
En de enkeling die het verdroeg
Wacht nog steeds op een gebaar.

Uitgebruist en uitgerookt een feit
Toen redelijk volop verbond

Gedachten bij die mooie tijd
Wet en waan nog niet bestond.

Maar de machten blijven draaien
In de mallemolen van de pieken
Moet elkeen zijn portie graaien
Daarmee de gezelligheid verzieken.

Afbraak van een blij verleden

Samen oewehoeren aan de bar

In ’t cafeetje Weltevreden

De peukenneuker is een nar.

versgetapt gedicht voor boeb en piet

op pinkstermaandag
ik weet het nog goed
tijdens het verplichte nummertje
kunstenaarsinspiratieoplaadmiddag
na de spannende rondleiding
langs echte waanvoorstellingen
opgedoekt en afgetekend
door de grote leidsman
die al vaak de man
met de hamer heeft ontmoet
daarna om zijn moeder heeft geroepen
toonde zijn bezoek in no time
tientallen uren nijver vakwerk
staand. liggend of opgehangen
toen ontwaarde de echte vakman
een joekel van een echte hamer
en hij sprak
de legendarische woorden
als je hem met twee handen vasthoudt
kun je je nooit op de vingers slaan

De tweeling kent zijns gelijke niet
Hoog boven Maas en veld verheven
Torent hij en ziet uit naar
Ver verleden nu de toekomst

In die tijd (jaren negentig) had iedere plaats zijn eigen lokale omroep. Zo was er in Tegelen Slot-radio. Met een aantal jonge honden maakten we een cultuurprogramma genaamd Utopia. Mijn rol was die van eindredacteur. Met interviews en een aantal vaste rubrieken slaagden we erin om elke week een programma van 2 uur te maken op de zondagavond. Als we een keer vastzaten belden we Sef Derckx van het Limburgs Museum, die altijd goed was voor een boeiend verhaal van een kwartier. Af en toe liet de techniek ons in de steek*.

De volgende herinnering past in de categorie Geluk bij een ongeluk.

In de Maaspoort hadden de leerlingen van muziekscholen in de omtrek een hele dag gewerkt om aan het eind van de dag een uitvoering te verzorgen rond het thema filmmuziek. Ik had het plan opgevat om opnamen te maken en dan zondag de hele uitzending te vullen met deze muziek en een bespreking van de films met de redactie van het filmprogramma van de SLOT. Daar kon ik mooi een hele uitzending mee vullen, dacht ik vol vertrouwen.

De technicus van de Maaspoort zou dit voor mij op een cassette opnemen, maar toen ik na het concert deze ging ophalen, stond er niets op. Wat een ramp! Maar later op de avond belde een  technicus van de Slot mij met de mededeling dat hij alles op film had en de kwaliteit goed was.

Hij slaagde erin alles over te zetten op band en redde zo de uitzending. Op zondagavond liep het als een speer. Ik kan me nog goed herinneren dat een collega mij na afloop belde en zei:

‘Ik heb 2 uur ademloos zitten luisteren’.

Daar deed je het voor.

*Voor opnamen buiten de studio maakten we gebruik van een cassetterecorder. Het modernste van het modernste was toen de minidisc. Een heel handig en gebruiksvriendelijk apparaat dat af en toe kuren vertoonde. Op de boekenmanifestatie in de Haandert in Tegelen zou ik een aantal interviews opnemen. Het onbetwiste hoogtepunt hiervan was het gesprek met Adriaan van Dis. Hij noemde de ontvangst op de avond als een warm bad, dat weet ik nog. Helaas wachtte mij later in de studio een koude douche. De disc was leeg.

In mijn rug fietsen echte vrienden

Zijn een steuntje in de rug

Keren me niet de rug toe

Volgen me dichtbij overal

Accepteren me zoals ik ben

Weten van de pijn in mijn rug

Wanneer ik me nagekeken voel

Het ongesprokene wil verdragen,

Vrienden draag ik mee in goede

En in slechte dagen

Ze fietsen me niet voorbij

Als ze me vriendelijk vragen

Waar is je rugzak?

Zeg ik dat ik die niet nodig heb.

Liever een onzichtbare bochel

Gevuld met echte vrienden

In de sluipende vooruitgang

Rijdt nu een elektrische fiets

Daarmee kun je dan weer sneller

Voorbij en vooral meer bereiken

Zo lijkt alles meer en beter

In het rookgordijn van haast

Wordt ware vriendschap vluchtig

Tot schouderklop gedegradeerd.

Kun je het geluk aansturen door je vrije wil? Door het volgend van de dromen en het oppakken van de positieve energie kom je een heel eind. Het collectieve geluk wat we ook wel welzijn noemen – niet te verwarren met welvaart – rust op een collectief tevredenheidgevoel. In een materialistisch ingestelde wereld lijkt dit ver weg. Voor mij zit het geluk in het kleine,de natuur, het veld, de bomen in bloei, de wind door de bladeren, het ragfijne spinnenweb, het spel van zon, wolken en hemelsblauw. Overal is het geluk verborgen, maar ik kan het vangen in een gedicht.

(geschreven tijdens workshop op 18 april)

Op Twitter kwam ik een fakebericht tegen. Iemand had de opdracht gekregen het Paasvuur aan te steken, maar in plaats daarvan heeft deze persoon de plaatselijke kerk voor de houtstapel aangezien.

Helaas kan ik het bericht niet meer terugvinden. Toen ik tijdens de schrijfworkshop het vijftal bizarre woordcombinaties tot me liet doordringen, wist ik ineens: daar kan ik een mooi beeldend gedicht van maken. Aldus schreef ik het volgende:

Op deze morgen in de lente

Waar aan tafel de nasmeulende karkassen dralen

En bij een verlate kerkganger

In bad lekkere maaltijden juichen

Hebben op de dijk warme wafels

De weg reeds gevonden

Langs welke loeiende koeien drentelen

Mooie radio’s voelen in de tuin

De paasgedachte aan.

Ziet u het voor u ?